Aanstaande vrijdag vertel ik bij de aftrap van de Open Monumentendag in Architectuurcentrum CASA het verhaal van een bijzonder, maar ietwat verborgen woonexperiment uit de jaren ’70: De Nieuwe Weerdjes, aan de Molenkom, in de zuidelijke binnenstad van Arnhem.
Het project werd in 1976 gerealiseerd als onderdeel van de Regeling Experimentele Woningbouw 1968-1989; hetzelfde programma van 64 experimenten waar ook de Kasbah in Hengelo toe behoort. Daarmee staat het project ook in de publicatie waar ik eerder aan werkte. In 2018 deed ik vanuit Barzilay+Ferwerda met woningcorporatie Portaal, gemeente Arnhem en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed onderzoek naar het verleden, heden en toekomstmogelijkheden van dit complex.
De ontwikkeling van De Nieuwe Weerdjes was een radicale poging om het stadswonen opnieuw uit te vinden. Uit noodzaak! Want alleen door gebruikmaking van het concept van een woondek, konden op deze plek sociale huurwoningen worden gerealiseerd. Het resultaat van een intensieve en gelijkwaardige samenwerking tussen gemeente, ontwikkelaar, architect (Van Den Broek & Bakema) en toekomstig bewoners is dit gemengde wooncomplex, waar bewoners naar tevredenheid wonen. Met een herbergzaam woondek dat fungeert als collectieve ontmoetingsruimte.
Hoewel het experiment niet zoveel bekendheid kreeg, is het minstens zo fascinerend als andere spraakmakende seventies projecten. Het laat zien hoe in een na-oorlogs Arnhem in een tijd van verkrotting en woningnood werd gezocht naar ontwerpoplossingen voor het bouwen met menselijke maat voor diverse doelgroepen. Met een ontwerpproces van bewonersparticipatie avant la lettre.
Kan dit project, tegenover de Blauwe Golven ook op een Post-65 monumentale status rekenen?
Vrijdag duiken we bij CASA in dit verhaal, voordat de Open Monumentendag Arnhem wordt geopend. De avond staat in het teken van ‘alledaagse architectuur’ waar nog weinig waardering voor is. Daarom ook een verhaal over de PeGé-doorzonwoningen: die als typisch rijtje in het Openluchtmuseum zijn gereconstrueerd. Op zaterdag geeft de oorspronkelijk betrokken architect Han Doornebosch rondleidingen bij De Nieuwe Weerdjes.
> Voor de avond kan je hier aanmelden.
> Meer info over Open Monumentendag in Arnhem.
Meer weten over Post-65?
Urben heeft zich door (ontwerpend) onderzoek gespecialiseerd in het verhaal van de stad van ná 1965 tot 1990. Vraag naar de mogelijkheden voor een lezing of bijvoorbeeld een bijdrage aan een expertmeeting. Maar ook om een inhoudelijk bijdrage over de omgang met dit jonge erfgoed binnen Omgevingsplannen.
